IE 500 – Sistem Teorisi

Sistem teorisi felsefesine ve araçlarına giriş; karmaşık dinamik sistemlerin analizinde kullanılan matematiksel ve matematikimsi teknikler; sosyo-ekonomik, sosyo-teknik, biyolojik ve fiziksel sistemlerden dinamik geribildirim modelleri; Stella gibi güncel sistem dinamikleri simülasyon yazılımı.

IE 501 – Optimizasyon İçin Matematik

Optimizasyon için gerekli matematik altyapısı: ispat metotları, kümeler, fonksiyonlar, seriler, metrik uzaylar, temel doğrusal cebir.

IE 511 – Modelleme ve Optimizasyon

Matematiksel modelleme ve bu modellerin çözümü için kullanılan yazılımlara kapsamlı bir giriş: doğrusal programlama, tamsayılı programlama, serim/ağ ve ulaştırma modelleri, doğrusal olmayan programlama, Karush-Kuhn-Tucker koşulları.

IE 513 – Doğrusal Programlama

Doğrusal programlamanın teori, algoritma ve sayısal metotlarının kapsamlı bir incelemesi: çok yüzlü (polyhedral) teori, simpleks algoritması, dualite teorisi, zayıf ve güçlü dualite, duyarlılık analizi, simpleks türleri, iç nokta metotları.

IE 514 – Oyun Teorisi ve Optimizasyondaki Uygulamaları

Oyunların matematik teorisine genel bakış; toplamı sıfır olmayan oyunlar: stratejiler, Nash dengesi, yanıt işlevleri; matris oyunları, stratejik şekilli oyunlar, Nash yinelenimi, saf ve karmaşık denge; ardışık oyunlar: geniş formlu simgeleme, mükemmel ve mükemmel olmayan bilgi, sıralı rasyonellik, altoyun mükemmel dengesi; oyunları matematiksel programlama problemleri gibi modelleme, çözüm tanımlama, çözüm stratejileri ve ilgili optimizasyon teknikleri; uygulamalar: açık artırma tasarlamak, oligopol rekabeti, üretici-perakendeci pazarlığı, kapasite/tıkanıklık fiyatlandırması ve diğerleri.

IE 515 – Kesikli Optimizasyon

Tam sayılı programlama ve çözüm yaklaşımları, saf ve karmaşık tamsayılı programlama, dal ve sınır metotları, kesen düzlem algoritmaları, çok yüzlü metotlar, Lagrange gevşetme ve yukarıdakilerin endüstri mühendisliği uygulamaları.

IE516 – Doğrusal Olmayan Programlama

Yerel ve tümel eniyiler, kısıtsız problemler için Newton ve eşlenik gradyan algoritmaları, Karush-Kuhn-Tucker teorisi, Lagrange dualitesi, doğrusal ve doğrusal olmayan kısıtlar ile optimizasyon.

IE 517 – Optimizasyonda Sezgisel Yöntemler

Temel hesaplama karmaşıklığı: NP-tam Problemler, Büyük-O simgelemi, algoritmaların zaman ve uzay karmaşıklığı, temel sezgisel yöntemler: açgözlü sezgisel, geliştirme sezgiselleri (en dik iniş/çıkış, yerel arama), çözüm kurucu algoritmalar; meta sezgisel yöntemler: tavlama benzetimi, tabu arama, genetik algoritmalar, karınca kolonisi optimizasyonu ve hibrit algoritmalar.

IE 518 – Serim/Ağ Modelleri ve Optimizasyon

Serim tasarım ve serim ağ akış problemleri, serim algoritmalarının analizi, telekomünikasyon, lojistik, sosyal ağlar ve bilgisayar ağları uygulamaları: en kısa yol, en büyük akış, minimum maliyet serim akış problemleri, serim simpleks algoritması, atama ve gezgin satıcı problemi, Lagrange gevşetmesi, sütun üretim ve diğer ayrıştırma metotları.

IE519 – Çok Amaçlı Optimizasyon

Çok amaçlı optimizasyon, iki veya daha fazla birbiriyle çakışan amaç fonksiyonu arasında ödünleşimin olduğu durumda optimal kararların verilmesi gereken mühendislik, ekonomi ve lojistik gibi birçok alanda uygulanmaktadır. Bu ders, çok sayıda örnekle birlikte, çeşitli çok amaçlı optimizasyon metotları sunmaktadır. Ders kapsamında işlenecek örnek konulardan bazıları, pareto-optimalite, ağırlıklandırma metodu, kısıt metodu, hedef programlama, NISE metodu ve evrimsel metotlardır.

IE 521 – Olasılık Teorisi

Olasılık, olasılık uzayları ve rassal değişkenlerin belitsel (axiomatic) tanımı; olasılık dağılımları, momentler, bağımsız ve koşullu olasılık, bileşik, sınırsal (marginal) ve koşullu dağılımlar.

IE 522 – Simülasyon

Simülasyon modelleri, girdi verisi modelleme, değişkenlik azaltma yöntemleri, model geçerleme ve doğrulama, çıktı analizi, alternatiflerin karşılaştırılması, sıralama ve seçme metotları, simülasyon optimizasyonu.

IE 524 – Veri Madenciliği

Veri madenciliği, yöneticilerin veri havuzlarını akıllıca kullanmalarına yardımcı olacak tekniklerin geliştirilmesi ile ilgilenen ve hızla gelişen bir alandır. Kredi derecelendirme, dolandırıcılık tespiti, veri tabanı pazarlama, müşteri ilişkileri yönetimi ve borsa yatırımları gibi alanlarında başarılı bir şekilde uygulanmıştır. Veri madenciliği alanı, istatistik ve yapay zekâdan gelişmiştir. Derste, bu iki alandan türemiş, örüntü tanıma ve tahmin yürütmede etkili olan metotlar, uygulama bakış açısı ile ele alınacaktır. Uygulamalar taranacak, kullanımı kolay veri madenciliği yazılımı ile algoritmaları ilk elden deneyimleme fırsatı sunulacak ve örnek olaylar sunulacaktır.

IE 531 – Rassal (Stokastik) Süreçler

Bağımsız artımlar, Wiener süreci, Poisson süreci, homojen olmayan ve bileşik Poisson süreçleri, kesikli zamanlı Markov zincirleri, sürekli zamanlı Markov zincirleri, Kolmogorov diferansiyel denklemleri, doğum-ölüm süreçleri ve kuyruk uygulamaları, Markov olmayan süreçler, yenilenen süreçler, ergodik teoremleri, yarı-Markov süreçleri, Martingeller, güvenirlik ve envanter kontrol uygulamaları.

IE 532 – Rassal (Stokastik) Programlama

Belirsizlik altında karar verme, bir rassal programın beklenen değeri, iki aşamalı recourse modeller, çok aşamalı doğrusal modeller, L-şekilli algoritma, rassal ayrışım ve uygulamaları.

IE 534 – Risk Modelleme, Değerlendirme ve Yönetimi

Derste, mühendislik, bilim, üretim, işletme, sağlık, ülke güvenliği, yönetim ve kamu politikası gibi alanlarda önemli uygulamaları olan modern risk analizi konusu incelenmektedir. Kurumsal, organizasyonel ve politik konular dahil, gerçek dünya karar verme problemleri için riskin sayısallaştırılması ve olasılıkların oluşturulması çalışılmaktadır. Ders kapsamında işlenecek örnek konulardan bazıları, risk yönetimi ve değerlendirme süreci, tek ve çok amaçlı karar verme, hata ağaçları, terörizm ve uç olay risk modellemedir.

IE 542 – Karar Analizi

Karar teorisi, risk ve belirsizlik, bilginin değeri, tercih ölçümleri, alternatiflerin önceliklendirilmesi, çok amaçlı ve hiyerarşik kararlar, çok ölçütlü karar verme, fayda teorisi, analitik hiyerarşi süreci (AHP) ve analitik ağ süreci (ANP) yöntemleri ve çeşitli örnek olay incelemeleri.

IE 544 – Finans Mühendisliği

Yatırımlar ve piyasalar; faiz teorisi; sabit getirili menkul kıymetler; faiz yapılarının dönem yapıları; ortalama-varyans portföy teorisi: riskli ve risksiz varlıklar, Markovitz modeli; finansal varlık fiyatlandırma modeli: piyasa dengesi, fiyatlandırma modeli, sermaye ve menkul kıymetler piyasaları; portföy seçimi: fayda teorisi, riskten kaçınma, ortalama-varyans kriteri; türev ürünler: vadeli işlem kontratları (forward future), opsiyonlar; varlık dinamikleri ve opsiyon teorisi modelleri.

IE 552 – Endüstriyel Ekoloji

Sürdürülebilirlik, endüstriyel ekoloji ve sürdürülebilir mühendislik kavramları, endüstriyel ekosistem, malzeme akış analizi, ömür devri analizi, endüstriyel ekolojide enerji ve su, endüstriyel ekolojide modelleme, sürdürülebilirlik için tasarım, sürdürülebilirlik metrikleri, devlet ve toplumda sürdürülebilirlik mühendisliği, üretim ve servis sektörlerinde endüstriyel ekoloji.

IE 554 – Sürdürülebilir Enerji Sistemleri

Enerji sistemlerindeki başlıca sorunlar; enerji arz, talep ve sera gazı emisyonu eğilimleri; mevcut enerji teknolojileri (fosil yakıtlar, hidro ve nükleer enerji üretimi) ile yenilenebilir teknolojiler (güneş, rüzgar, biokütle, hidrojen ve yakıt pili); bu konularda optimizasyon uygulamaları.

IE 556 –Sürdürülebilirlikte Yöneylem Araştırması

Büyük çaplı gaz ve elektrik ağları gibi, ormancılık, madencilik, su kaynakları veya enerji ilişkili endüstrilerdeki sistemlerin planlama ve kontrolünde karşılaşılan problemler için yöneylem araştırması uygulamalarının literatür taraması ve değerlendirmesi; yenilenebilir enerji, organik tarım, yeşil kimya, sürdürülebilir hareketlilik, adil ticaret ve mikro finans gibi sürdürülebilir gelişme konuları ile smart grid gibi ileri enerji yönetim sistemlerinde ortaya çıkan işletme ve tasarım problemlerinin analizi; elektrik, gaz ve diğer kaynaklar için piyasa tasarımı, emisyon ticareti gibi çevresel konular için piyasa temelli yaklaşımlar ve bu konulara ilişkin politika analizi.

IE 562 – Afet/Acil Durum Yönetimi

Dersin amacı, öğrencilere afet ve acil durum yönetiminin ana ilkelerini ve temel problemlerini tanıtmaktır. Afet/acil durum yönetiminin dört fazı (zarar azaltma, hazırlık, müdahale ve iyileştirme) ile ilgili konular detaylı bir şekilde ele alınacaktır. Afet eğilimleri, tehlikeler, risk ve hassasiyet, ulusal ve uluslararası girişimler ile yönetim yapıları ve gelişmeleri ele alınacaktır.

IE 563 – İnsani Yardım Lojistiği

Bu ders, lojistik yönetimi ilkelerinin insani yardım krizlerinde nasıl uygulanacağı ile yöneylem araştırması/yönetim bilimi (OR/MS) araçlarının insani yardım lojistiği problemlerinde nasıl kullanılacağını ele almaktadır. İnsani yardım lojistiğindeki temel konular, örneğin, tahminleme, ihtiyaç değerlendirmesi, tedarik, envanter yönetimi, ulaştırma, depolama ve koordiasyon, örnek olaylarla birlikte tartışılmakta ve OR/MS araçlarının bu temel konuları nasıl ele alabileceği araştırılmaktadır.

IE 564 – Afet Yönetiminde Yöneylem Araştırması Modelleri

Bu ders, afet yönetimindeki çeşitli problemlerin çözümünde kullanılan yöneylem araştırması modellerini incelemektedir. Modeller, afet yönetiminin zarar azaltma, hazırlık, müdahale ve ve iyileştirme konularını kapsamaktadır. Derste, gelecekteki muhtemel araştırma alanlarına özel vurgu yapılacak şekilde, yayınlanmış çeşitli makaleler incelenmektedir.

IE 565 – Ülke Güvenliği için Yöneylem Araştırması

Derste, terör saldırılarını önleme, acil durumlar için planlama ve hazırlık ile afetlere müdahale ve afet sonrası toparlanma konularındaki problemlerdeki güncel yöneylem araştırması uygulamaları ele alınmaktadır. Ülke güvenliğindeki çeşitli problemler, engelleme modelleri ve oyun teorisi tabanlı yaklaşımlar tartışılmaktadır.

IE 566 – Tedarik Zinciri Riski ve Hassasiyeti

Derste, tedarik zincirlerini etkileyen tehditler tartışılmakta ve çeşitli tedarik zinciri risklerinin nasıl tanımlanacağı ve analiz edileceği ile ilgili detaylı bir rehber sunulmaktadır. Tedarik zinciri kesintileri ile ilgili yayınlanmış OR/MS çalışmaları ele alınmaktadır.

IE 567 – Kritik Altyapı Planlama

Sürdürülebilir ve esnek altyapı sistemleri, ekonomik, toplumsal ve çevresel unsurlar açısından sürdürülebilir ve yüksek kalite bir yaşamın tehdit altında olduğu, doğal ve insan kaynaklı tehditlerin ortasında kaynakların azaldığı bir dönemde ortaya çıkan bir paradigmadır. Derste, kritik altyapı sistemlerinin tasarlanması, tanımlanması, optimize edilmesi ve sistemlerin, esnekliklerinin ve koşullarının değerlendirilmesi ile sistemlerin zayıflamasına sebep olan faktörler tartışılmaktadır.

IE 572 - Envanter Planlama

Envanter yönetiminin içerik ve önemi, temel ekonomik sipariş miktarı modeli, miktar indirimleri, tek parça envanter modeli: zamanla değişen talep, stokastik talep, gazete satıcısı modeli, stokastik tedarik süresi, sürekli ve periyodik gözden geçirme: (s,Q), (s,S), (R,S) ve (R,s,S) modelleri, ABC envanter yönetimi, dayanıksız ürün modelleri, koordineli bütünleme, çok aşamalı envanter sistemleri.

IE 574 – Tedarik Zincir Yönetimi

Stokastik envanter modelleri, çok aşamalı envanter sistemleri, risk havuzlama, tedarik zincirinde bilginin değeri, kamçı etkisi, lojistik ağ tasarımı, dağıtım stratejileri, merkezi ve merkezi olmayan kontrol, anlaşmalar, stratejik birliktelikler.

IE 576 – Çizelgeleme

Makine çizelgeleme teorisi, tek makineli deterministik modeller, akış tipi çizelgeleme, atölye tipi çizelgeleme, stokastik modeller, gürbüz çizelgeleme.

IE 582 - Sağlık Sistemleri Ekonomisi

Sağlık hizmetleri piyasası: talep, üretim ve sağlık hizmeti maliyetleri, sağlık sektörünün arz boyutu; piyasa değerlendirmesi: piyasa başarısızlıkları, devletin rolü; sağlık sistemleri finansmanı: arz, talep ve sağlık sigortası başarısızlıkları; sağlıkta değer analizi: maliyet-fayda analizi ve maliyet-etkinlik analizi, sağlık çıktılarının ölçülmesi.

IE 584 - Sağlık Sistemlerinde Yöneylem Araştırması

Halk sağlığı, hastaneler, temel bakım, teletıp, eşitsizlikler, toplum sağlığı, hastalık modelleme, klinik yönetimi vb. konuları içeren sağlık ve sağlık hizmetleri alanlarında ortaya çıkan operasyon ve tasarım hususlarının planlama, kontrol ve analizindeki problemlerde yöneylem araştırmasının uygulamalarına ilişkin literatür taraması ve değerlendirmesi.

IE 586 - Sağlık Operasyonları Yönetimi

Derste, yatarak veya ayakta tedavi gören hasta hizmetleri, toplum sağlığı ağları, tedarik zinciri yönetimi ve gelişmekte olan ülkelerdeki kaynak kısıtlı ortamlardaki uygulama alanları ele alınmaktadır. Afrika, Avustralya, Belçika, Kanada, İngiltere ve ABD gibi dünyanın farklı yerlerinde gerçekleştirilmiş yöneylem araştırması uygulamalarını gösteren örnek olaylar incelenmektedir.

IE 588 - Yöneylem Araştırması ve Sağlık Politikası

Ders, sağlık hizmetleri ile ilgili politika yapıcılarının karşılaşmış oldukları birçok problem için çözüm ve öngörü sağlamak için yöneylem araştırmasının nasıl kullanılabileceğini araştırmaktadır. Bu alandaki çalışmalar genellikle çok disiplinlidir; çalışmalar sadece yöneylem araştırmacıları tarafından değil, klinik uzmanları, ekonomistler ve politika analizi ile ilgilenen kişilerin de yer aldığı takımlar tarafından gerçekleştirilmektedir. Sağlık hizmetleri politikasına yöneylem araştırmasının uygulanma durumunu gösteren makaleler incelenmektedir. Optimizasyon, kuyruk teorisi, ve kesikli olay simülasyonu gibi klasik yöneylem araştırması araçları ile istatistik, epidemik modeller ve karar analizi modelleri ele alınmaktadır.

IE 589 – Tıp ve Biyolojide Optimizasyon

Derste, optimizasyonun tıbbi araştırmalardaki karmaşık problemlerin çözümünde nasıl kullanılabileceği araştırılmaktadır. Medikal karar verme süreçlerinde matematiksel programlama teknikleri ile başlanmakta ve pediatri aşılama formüleri, böbrek bağışı eşleştirme ve HIV programlarının maliyet etkinliği gibi konularda uygulamalar gösterilmektedir. Aynı zamanda, üç boyutlu konvansiyonel konformal radyasyon tedavisi (3DCRT), yoğunluk modüle radyasyon tedavisi (IMRT) ve proton terapi gibi kanser tedavisi planlama modelleri ve çözüm algoritmalarındaki en son gelişmeler incelenmektedir. Ayrıca, gen analizinde hesaplama algoritmaları ele alınmaktadır.

IE - 590 Yüksek Lisans Semineri

Güncel Endüstri Mühendisliği ve Yöneylem Araştırması konularında bölüm personeli ya da davetli konuşmacılar tarafından seminerler verilmektedir.

IE 599 – Yüksek Lisans Tezi

Öğrenciler, 21 saatlik ders yükünü tamamladıktan sonra bu derse kayıt olabilirler.